Projekty badawcze
Tematy badawcze zakładu obejmują wiele aspektów ekologii i biologii ptaków w ich naturalnym środowisku. Większość projektów badawczych realizujemy na Stawach Milickich i w Puszczy Białowieskiej. Szczegóły aktualnie realizowanych badań znajdują się poniżej.
Badania w Puszczy Białowieskiej
1. Migracje ptaków a zmiany środowiskowe w ujęciu wieloletnich badań populacyjnych
2. Długoterminowy monitoring ptaków lęgowych w Puszczy Białowieskiej
3. Długoterminowy monitoring owocowania drzew w Puszczy Białowieskiej
4. Monitoring przeżywalności dziupli w Puszczy Białowieskiej
5. Monitoring dynamiki liczebności liściożernych gąsienic w Puszczy Białowieskiej
6. Wpływ pokarmu i warunków atmosferycznych na liczebność wiewiórki pospolitej w Puszczy Białowieskiej
Badania Na Stawach Milickich
Obecnie realizujemy następujące projekty badawcze:
1. Zmienność wzorców drapieżnictwa lęgowego na przykładzie trzcinniczka Acrocephalus scirpaceus
Projekt jest realizowany przez zespół badawczy w ramach pracy doktorskiej Justyny Płóciennik. Projekt jest finansowany przez NCN (grant uzyskany przez Justynę Płóciennik nr 2024/53/N/NZ8/00801). Celem projektu jest analiza zjawiska drapieżnictwa lęgowego w środowisku szuwaru wysokiego na przykładzie trzcinniczka. W ramach pracy badany jest skład gatunkowy drapieżników odpowiedzialnych za straty lęgowe u tego gatunku, zmienność wzorców drapieżnictwa w czasie (w ciągu doby, całego sezonu lęgowego jak i między sezonami) oraz rozkład drapieżnictwa w przestrzeni. Drapieżniki są identyfikowane przy pomocy fotopułapek stawianych w pobliżu gniazd trzcinniczka.
2. Pasożyty w gniazdach trzcinniczka
Badania pilotażowe wykazały, że w gniazdach trzcinniczków bytują pasożyty żerujące na pisklętach (głównie muchy z rodzaju Protocaliphora). Celem projektu jest m.in. określenie udziału gniazd z pasożytami, cech gniazd, które są wykorzystane przez pasożyty (wysokość nad wodą, odległość od lądu itp.), a także sprawdzenie, czy obecność i liczba pasożytów mają wpływ na tempo wzrostu piskląt.
3. Materiały budulcowe w gniazdach trzcinniczka
W ramach tego projektu chcemy przeanalizować skład materiałów gniazdowych u trzcinniczka. Projekt ten będzie częścią szerszego projektu, w ramach którego chcemy sprawdzić, czy gniazda, ich wymiary i położenie, zmieniły się pod wpływem zmian klimatycznych.
4. Długoterminowe zmiany składu gatunkowego i biometrii wybranych gatunków ptaków szuwaru trzcinowego
W rezerwacie, na tej samej powierzchni badawczej położonej na Stawie Słonecznym Górnym, odłowy ptaków były prowadzone od roku 1972 (z przerwą na przełomie wieków). Zebrane dane stanowią unikatowy, cenny materiał, a ich pobieżna analiza wskazuje, że zaszły znaczne zmiany w składzie gatunkowym na przestrzeni lat. Jednocześnie wstępne analizy wykazują, że biometria (masa ciała, długość skrzydła i ogona) niektórych gatunków ptaków uległa zmianie w okresie ostatnich dekad.
5. Migracje ptaków a zmiany środowiska – badania przy użyciu stabilnych izotopów
Projekt jest realizowany w ramach pracy doktorskiej mgr. Jakuba Zająca (poza Stawami Milickimi, badane są również inne gatunki ptaków w Puszczy Białowieskiej). Część projektu realizowana na Stawach Milickich dotyczy trzcinniczka. Celem projektu jest określenie zimowisk z badanej populacji trzcinniczka za pomocą metody stabilnych izotopów, a następnie porównanie ich z danymi z geolokatorów, które były zakładane ptakom w poprzednich latach.
6. Kleszcze pasożytujące na ptakach szuwaru trzcinowego
Jest to projekt badawczy realizowany we współpracy z Zakładem Ekologii Drobnoustrojów i Akaroentomologii UWr. Podczas odłowów ptaków zwracamy uwagę na kleszcze przytwierdzone do skóry i usuwamy je, celem późniejszej identyfikacji. W roku 2024 odnotowaliśmy pierwsze stwierdzenie w Polsce na ptaku gatunku o nazwie kleszcz nożycogłaszczki Haemaphysalis concinna. Kleszcz był stwierdzony u dorosłej samicy trzciniaka Acrocephalus arundinaceus. Kleszcz nożycogłaszczki do niedawna występował głównie w południowej Europie. W tym wieku pojawiło się kilka badań wykazujących jego obecność na roślinności lub skórze ssaków w Polsce.
